Van minderjarigen tot feminisme: Joël De Ceulaer over de twistpunten in het transdebat
Gelezen in 'De Morgen'

30 maart 2026, Samenvatting door Comité Bescherm onze kinderen.

Er bestaat geen wetenschappelijke consensus.
We zien dat transitie van kinderen pas begon vanaf de jaren negentig. Dit was gesteund op ‘The Dutch Protocol’ dat jonge tieners met puberteitsblokkers en trans-hormonen behandelde. Dat onderzoek werd door vele wetenschappers later in twijfel getrokken. De uitval – het aantal oud-patiënten dat niet kon of wilde meewerken – was zo groot dat het resultaat van de enquête niet betrouwbaar is: van slechts 32 van de 70.
Toch verspreidde zich wereldwijd het behandelen van minderjarigen, naar aanleiding van The Dutch Protocol.

Enkel het UZ-Gent in Vlaanderen behandelt minderjarigen.
Twaalf procent van de kinderen tussen  9 en 16 jaar die op consultatie komen in het UZ-Gent krijgen puberteitsremmers. 70 tot 80 procent starten met cross-sekse hormonen (2023).
‘De puberteitsremmers, wat bedoeld was als een pauzeknop, werd een startknop. Je stapt in een fuik. Dat is belangrijk om te weten: na de start met remmers is er eigenlijk geen weg terug.’

Early onset of late, rapid onset genderdysforie
Uit de evolutie van de voorbije jaren zien we dat er twee verschillende groepen zijn die lijden aan genderdysforie: de early onset (vroege aanvang, vanaf kleutertijd) en de late, rapid onset (vanaf 16 jaar). Het aantal pubers met rapid onset genderdysforie is geëxplodeerd. Het aantal pubermeisjes in genderklinieken begon te stijgen na de doorbraak van sociale media. Is deze toename te danken aan de meer toegankelijke zorg of de opkomst van sociale media en de daarbij behorende sociale groepsdruk? Volgens critici is het dit laatste.

De diagnose wordt vertroebeld door andere problemen, zoals depressie, autismespectrumstoornis of zelfverminking, vooral bij de groep met late, rapid onset genderdysforie. Moeten deze problemen niet eerst opgelost worden? Wordt niet te vlug gender affirming care aangeboden? De Finse arts bevestigt dit: “Onze richtlijn is nu dat we jongeren die ook andere psychiatrische problemen hebben, eerst daarvoor behandelen. omdat zware psychiatrische problemen de ontwikkeling van de identiteit compliceren, ook bij early onset dysforie.”

‘Van kinderen met genderdysforie die niet in transitie gaan, blijkt na de puberteit een groot deel homoseksueel of lesbisch te zijn. Met een boutade: puberteit is niet het probleem, maar de oplossing. Als de hormonenstorm gaat liggen, kan de genderdysforie vanzelf verdwijnen.’

Ethisch probleem
Dat brengt ons bij een prangend ethisch probleem bij minderjarigen. Na de hormonen en de chirurgie ben je vanzelfsprekend onvruchtbaar. Daarnaast is het de vraag in hoeverre het seksuele verlangen intact blijft, en de mogelijkheid om een orgasme te beleven.
Zegt de medische ethiek niet dat je in de eerste plaats de patiënt geen schade mag toebrengen, en dat je bij twijfel best afziet van welke ingreep ook? Als je die richtlijnen strikt volgt, mag je als arts niet meewerken aan de medische transitie van minderjarigen.

Er is ook discussie over heel wat cijfers: zelfmoordneigingen, spijt, tevredenheid. Dat maakt het moeilijk om een oordeel te vormen over de successen of tegenslagen van gendertransitie bij jongeren.

Het kritische rapport van kinderarts Hilary Cass leidde tot een kanteling.
Verschillende landen beperkten hun behandelingen of zijn gestopt met het behandelen van jongeren: de VS,  Nieuw-Zeeland, Australische staten, ook Scandinavische landen gooiden het roer om, van Zweden tot Finland.

Gender-geslacht
In sommige kringen is het tegenwoordig controversieel om te zeggen dat geslacht binair is, dat je dus man óf vrouw bent. Toch is dat een biologisch feit – we maken even abstractie van het zeer kleine percentage intersekse personen. Ik heb een paar biologen gebeld, die niets met dit thema te maken hebben. Zij bevestigden stellig: geslacht is binair.
Seksuele voortplanting is een strategie van de natuur om meer genetische variatie te krijgen. Wij worden gebouwd volgens instructies van ons genoom. Ofwel is dat bouwplan mannelijk en ben je een organisme dat kleine geslachtscellen of gameten (sperma) produceert. Ofwel is het plan vrouwelijk en word je gebouwd om grote geslachtscellen (eicellen) te produceren. Twee gameten, twee geslachten. Dat is biologie.
De biologische invalshoek impliceert, en nu betreed ik glad terrein, dat je niet van geslacht kunt veranderen. Bij een transitie verander je niet van geslacht, je lichaam wordt aangepast aan de kenmerken van het andere geslacht.
Wat biologisch niet kan, is juridisch wel mogelijk. Sinds 2018 kun je in ons land zomaar het geslacht op je ID-kaart veranderen. Dat is, met respect voor de nobele bedoelingen die de wet inspireerden, onverdedigbaar.

Kinderpsychiater Peter Adriaenssens
“Je moet elk probleem tijd geven.” “We zien dat van alle tieners die zich vragen stellen of met grote twijfels kampen, meer dan de helft als volwassene op zijn pootjes terechtkomt. Je mag ervan uitgaan dat een grote groep van de minderjarigen met genderdysforie uiteindelijk vrede neemt met hun lichaam en dus geen medische ingrepen wil.” “Belangrijk om te weten is dat het brein rond je 25ste is volgroeid. Pas dan ben je klaar om beslissingen te nemen met gevolgen voor de rest van je leven.” “Ik pleit voor voorzichtigheid, er is helemaal geen wetenschappelijke consensus.”

Het ganse artikel kan u HIER>> lezen.