Seksuele voorlichting en het weerbaar maken van kinderen en jongeren binnen het gezin: de rol van ouders.

Agnes Jonckheere, mei 2026

Het is een waardevolle taak om het geluk van de menselijke liefde en het wonder van nieuw leven aan je kinderen uit te leggen. Ouders verkeren in de beste positie om hun kinderen seksuele voorlichting te geven. Ze kennen hun kind het best, kunnen inspelen op diens behoeften en geven daarbij hun eigen waarden mee. Het is ook goed om de school voor te zijn. Als jij je kinderen niet voorlicht, doen anderen het.

Het is ook belangrijk om kinderen al van jongs af aan weerbaar te maken. Bij jongeren is het zinvol om toe te lichten hoe verschillend jongens en meisjes seksualiteit ervaren. Zo krijgen ze meer inzicht in waar het fout kan lopen. Weerbaarheid begint immers met inzicht in wat mis kan gaan.

Ik beschrijf dit thema aan de hand van de verschillende levensfasen, zodat ouders of opvoeders de fase die voor hen relevant is kunnen opzoeken. Veel succes ermee.

Kleuters van 3 tot 6 jaar

Kleine kinderen gaan graag op verkenning.
Leid dit in goede banen. Leer hen dat hun lichaam privé is en van henzelf. Leer hen ook om “stop” te zeggen als iemand te dichtbij komt.

Kinderlijk genot
Het is normaal dat kleuters een vorm van genot ervaren bij het zichzelf betasten. Dit heeft niets met seksualiteit te maken, maar met de verkenning van het eigen lichaam. Als dit gedrag regelmatig voorkomt, zorg dan voor afleiding: laat het kind buiten spelen en geef het voldoende knuffels en ouderlijke genegenheid. Als kinderen met hun plasser spelen, kan je bijvoorbeeld zeggen dat die dient om te plassen.

Dit is een natuurlijke fase. Meestal verdwijnt die wanneer kinderen naar de lagere school gaan. Dan komen ze in een latente fase terecht, waarin ze zich meer richten op school, sport en sociale relaties, tenzij die ontwikkeling op een ongezonde manier wordt gestimuleerd.

Waar komen baby’s vandaan?

Op de vraag “Mama, waar komen de baby’s vandaan?” kan je eenvoudig antwoorden. Bijvoorbeeld: “Baby’s groeien in de schoot van de mama. Daar is het warm en veilig.” Meer wil een kleuter op die leeftijd meestal niet weten.

Vriendschap
In de kleutertijd ontstaan de eerste vriendschappen. Je kan vragen: “Wie vind jij lief in de klas?” Spreek nog niet over verliefdheid, zodat kinderen later een duidelijk onderscheid kunnen maken tussen vriendschap en verliefdheid. (Bron 2, Het wonder van de seksualiteit)

Basisschoolkinderen van 6 tot 10 jaar

Seksueel misbruik
Een kind is beter beschermd tegen seksueel misbruik als het zijn ouders zelden naakt ziet. Daardoor gaan de alarmbellen sneller rinkelen wanneer een andere volwassene zich begint uit te kleden.

Je kunt een vijfjarige al uitleggen: “Er zijn volwassenen die een kind naakt willen zien of die zichzelf naakt willen laten zien. Deze mensen zijn ziek. In het begin zijn ze vaak lief en aardig, maar later willen ze het kind pijn doen.” “Niemand hoeft jou bloot te zien of aan te raken.”

Raad je kind aan om niet met vreemden te praten of met hen mee te gaan, en om nooit zijn naam en adres door te geven. Zeg je kind dat het altijd naar jou mag komen als er iets ongewoons gebeurt.

Je kan verder ingaan op het belang van veiligheid: “Ga niet om met iemand die je niet vertrouwt. Wie vertrouw je en bij wie voel je je veilig? Bij wie niet?”

Leg het verschil uit tussen goede en slechte geheimen: “Sommige geheimen zijn leuk, zoals een verrassing. Die maken mensen blij. Maar andere geheimen voelen niet goed. Als je je bang, verdrietig of raar voelt, is het geen goed geheim.” “Slechte geheimen moet je altijd aan een volwassene vertellen die je vertrouwt.”

Let op wanneer jongere kinderen “doktertje” spelen met oudere kinderen. Dit kan een eerste stap zijn in een reeks grensoverschrijdende ervaringen. Houd dit goed in het oog.

Zwangerschap en geboorte

De lagere schoolleeftijd is een geschikte periode om met kinderen over zwangerschap en geboorte te spreken. Vraag wat je kind al weet over zwangerschap en baby’s en luister vooral naar zijn of haar vragen. Leg de biologie op een eenvoudige manier uit. Gebruik eventueel een prentenboek met eenvoudige illustraties die niet choquerend zijn, en vermijd prenten met bloederige scènes.

De vraag: “Hoe komt de baby in je buik?” komt vaak voor. Je kan eenvoudig antwoorden:
“Baby’s beginnen te groeien wanneer een zaadje van papa bij mama komt.”

Als je kind verder doorvraagt, kan je meer uitleg geven:
“Wanneer papa en mama heel veel van elkaar houden, brengt de vader de penis in de schede van de moeder. Het zaad van de vader kan dan een eitje in het lichaam van de moeder ontmoeten. Zo begint een baby te groeien.”

Op de vraag of de huwelijksdaad leuk is, kan je antwoorden:
“Ja, het is fijn, net zoals papa en mama elkaar graag kussen en knuffelen.”

Tot de leeftijd van ongeveer 9 à 10 jaar willen kinderen vooral een biologisch antwoord. Ze associëren seksualiteit met het ontstaan van nieuw leven. De erotische emotionele kant van seksualiteit moet men op deze leeftijd nog niet belichten.

Voor veel kinderen zijn hun ouders in deze fase nog “seksloze” wezens. Pas later beseffen ze dat hun ouders ook seksueel actief zijn.

Op vragen zoals “Hoe komt de baby eruit?” of “Doet dat pijn?” kan je rustig en positief antwoorden.

Vertel het liefelijk en leg de nadruk op het wonder van het ontstaan van nieuw leven. De vreugde om het nieuwe leven overtreffen de pijn en moeite tijdens de zwangerschap. Het is een ideale periode om het respect voor elk leven door te geven

Je kan ook vertellen over de geboorte van je eigen zoon of dochter. Zo wordt het onderwerp concreter en herkenbaar. (Bron 1,  Zelfbewust voorgelicht - Bron 2,  Het wonder van de seksualiteit – Bron 3, Veiligwijs)

Praat – liefst de moeder – met je dochter over de eerste eisprong als een positieve mijlpaal in haar leven. Laat haar ervaren dat nu een nieuwe fase van haar leven begint en dat haar lichaam uitgroeit tot een volwassen vrouw zodat ze later ook moeder kan worden. (Menstruaties vinden gemiddeld plaats tussen 11 en 15 jaar). Het is uiterst belangrijk dat het meisje gedurende de puberteit zichzelf bevestigt als een vrouw.

Echt zelfvertrouwen is de beste basis voor de komende periode van verandering. Door tederheid, lichaamscontact, oogcontact en onverdeelde aandacht kan je je dochter bevestigen en het zelfvertrouwen doen toenemen.

Dat kan gepaard gaan met een levendige droom en veroorzaakt een aangenaam gevoel in de penis. Belangrijk is dat zoonlief hiervan op de hoogte is en dat dit heel normaal is. Laat zien dat het een unieke ervaring is om man te worden en het besef dat je leven kan verwekken.

Zo markeren ouders de vruchtbaarheid én groei van dochter of zoon positief in hun emoties. (Bron 1, Zelfbewust voorgelicht)

Veilig vrijen

Leer hen dat veilig vrijen begint met het hebben van een veilige relatie, waarin liefde, respect, zorg en trouw aanwezig zijn. Leer je kind te wachten tot het een vaste relatie heeft. Hoe weet je zeker dat je een vaste relatie hebt? Wanneer beide partners kunnen wachten tot het huwelijk.

Seksualiteit is kwetsbaar. Het is iets moois binnen een duurzame relatie en een uiting van liefde voor je partner. Maar het kan ook misbruikt worden voor eigen genot, zelfs onder leeftijdsgenoten. Daarom is een veilige relatie heel belangrijk voordat je aan seks begint.

Je kan ook praten over je eigen verliefdheid en relatie, je wensen en grenzen, en je zoektocht naar een veilige relatie.

Voorbehoedsmiddelen
Leg eenvoudig uit dat er voorbehoedsmiddelen bestaan die voorkomen dat een zaadcel een eicel bevrucht, zodat een zwangerschap wordt vermeden. (Bron 3, Veiligwijs)

Hechting
Wanneer een ouder consistent luistert, reageert en emotioneel beschikbaar is, voelt een kind zich begrepen en veilig. Dat vormt een belangrijke basis voor hechting. Als je een drukke agenda hebt, kies dan bewust een moment van de dag hiervoor uit om actief te luisteren en aanwezig te zijn.

Ze nemen alle informatie op als een spons
Tot 12 jaar is je kind aanhankelijk en afhankelijk, en zal het jouw gedrag kopiëren. Het is een goede periode om zaken die je belangrijk vindt mee te geven. Het kind is als een droge spons die alle informatie nieuwsgierig opneemt. Wij als ouders moeten die spons vullen met helder water. De school kan niet compenseren wat ouders niet doen. (Bron 1, Zelfbewust voorgelicht)

Vul de lacunes in kennis op vóór je kind seksuele vorming krijgt op school
Spreek over onderwerpen waar het in de klas mee te maken zal krijgen. Informeer bij de leerkracht wat er op de agenda staat. Ook al zijn bepaalde thema’s nog niet helemaal aangepast aan de leeftijd van de kinderen, als ze in de klas aan bod komen, is dat een goede reden om er thuis al op in te gaan. Je kind verlangt naar antwoorden die het kan vertrouwen.

Geef je standpunt over abortus. Respect voor elk leven kan hierbij centraal staan. Door samen te kijken naar foto’s die de groei van het embryo (tot de negende week) en de foetus tonen, en door uit te leggen wanneer het hartje, de oogjes en oortjes, de handjes en voetjes zich ontwikkelen, groeit er vanzelf respect voor het leven. Hierbij kan men het boek 'Het grote wonder' van Lennart Nilsson en Linda Forsell gebruiken, met unieke kleurenfoto’s die het prille leven in beeld brengen.

Beschrijf de verschillende relaties die er bestaan; dit is trouwens een minimumdoel dat door de overheid wordt opgelegd. Geef duidelijk mee dat respect voor holebi’s belangrijk is, zonder dat je het noodzakelijk eens hoeft te zijn met homoseksuele relaties. Leg bijvoorbeeld uit waarom je homoseksuele relaties tegennatuurlijk vindt. Het lesprogramma van Sensoa over seksuele diversiteit stelt dat homoseksualiteit natuurlijk is en thuishoort bij de verschillende vormen van seksualiteit. (Bron 6, Homoseksualiteit is onnatuurlijk, een feit of overtuiging)

Online
Geef je kind nog geen smartphone op deze leeftijd, ze zijn nog te jong om de gevaren online goed in te schatten. Je kan ze een eenvoudig telefoontje meegeven waarmee ze bereikbaar zijn maar niet online kunnen gaan.

Hebben ze toch een smartphone, blijf in de buurt en kijk mee.
Waarschuw voor sexting, wijs op het risico dat opgestuurde naaktfoto’s viraal kunnen gaan. Pornografie werd al eens gezien door 25% van de kinderen op 11-jarige leeftijd. Op 12- en 13-jarige leeftijd heeft 80% al pornografie gezien. Wijs op het vertekende beeld van seks dat ze daardoor te zien krijgen en op het risico op verslaving. Begin hier zelf over, want jongeren zullen het meestal niet zelf aankaarten. Raad dit ten zeerste af en waarschuw voor de gevaren. Tieners overzien de gevolgen niet altijd. (Meer informatie vind je onder Bron 7, Is sexting zo normaal? en Bron 8, Bescherm onze kinderen tegen porno). 

Andere visies
Bereid je kind erop voor dat er in de klas misschien andere visies worden aangereikt over deze thema’s en dat het altijd met vragen bij jou terecht kan. Ga in gesprek met je kind. Neem zelf initiatief en haak in op actuele situaties in de familie of de buurt. Kijk samen naar het jeugdjournaal en stel open vragen. Zo scherp je het kritisch denken aan en groeit de band met je kind. Dat legt tevens een stevige basis, en het vertrouwen in de ouders groeit.

Puberteit van 12 tot 18 jaar 

Het is aan ouders om de schoonheid van de menselijke seksualiteit te bespreken. Schep een positief beeld met levensvisie en vreugde. We merken dat ouders die negatieve ervaringen hebben gehad met seksualiteit er moeilijker over praten met hun kinderen, omdat ze die ervaringen vaak liever verborgen houden. Nochtans zou dat net een reden moeten zijn om hun kind goed voor te lichten. Overwin je schroom en zorg ervoor dat jouw kind kan leren uit jouw fouten uit het verleden.

Bouwen aan een relatie – vriendschap
De tiener wil meer autonoom handelen en gaat zich sterker hechten aan vrienden. Dan is het aan ouders om hun tiener geleidelijk los te laten en een goede coach te worden. Leer hen goede vriendschappen op te bouwen: samen delen, samen dingen beleven, leuke en minder leuke momenten… Een vriendschap is een oefenplek om te werken aan een gezonde relatie. Ouders kunnen de vriendschap bevragen en suggesties aanreiken: Wat heb je aan elkaar? Wat hebben jullie samen ondernomen?

Liefde is geven
Een relatie tussen man en vrouw vraagt inzet. Liefde is iets doen voor je partner: een activiteit of een daad om hem of haar gelukkig te maken, geborgenheid te bieden of te ontlasten van taken, zodat het hem of haar goed gaat.

Leer je kind al van jongs af aan iets te doen voor een ander: een vriend, een zus of broer. Leer hen te delen van wat zij gekregen hebben en er te zijn voor de ander.

Liefde is een keuze
Wat doe je als gevoelens van verliefdheid verdwijnen? Blijf je dan voor elkaar kiezen? Blijf je trouw, ook als het eens minder goed gaat?

Het belang van een vaste relatie voordat men aan seks begint
Deel dit met je tiener en vooral de reden waarom dit zo belangrijk is. Het voorkomt mogelijke kwetsuren door misbruik, onverwachte zwangerschappen en ongewenste soa’s. Het voorkomt ook dat men te snel beslissingen neemt. Een partner voor het leven kies je niet lichtzinnig.

Om zeker te zijn dat je in een vaste relatie zit, is het goed te wachten tot het huwelijk. Velen komen immers bedrogen uit.

Het burgerlijk huwelijk is een openbare verklaring van trouw waarbij getuigen aanwezig zijn. Zo neem je samen een weloverwogen beslissing. Tijdens het wachten tot het huwelijk leer je elkaar steeds beter kennen. Kijk hoe jouw partner omgaat met zijn of haar ouders, met zwakkeren in de maatschappij, en hoe die problemen aanpakt. Gebruik je verstand en niet enkel je gevoel bij de keuze van je partner. Hebben jullie dezelfde doelen, verwachtingen en interesses?

De morele dimensie
Tijdens de puberteit zal in jouw gesprekken de morele dimensie meer naar voren komen. Dat is ook belangrijk, want vanaf de puberteit spelen emoties een grotere rol. Geef waarden door zoals geduld en zelfbeheersing.

Zelfbeheersing en geduld kan je eigenlijk al van jongs af aan bijbrengen. Leer je kind verlangens uit te stellen. Niet alle wensen moeten direct vervuld worden. Ga niet altijd in op de vraag om snoep, ijs of speelgoed. Koop niet meer kleren voor je dochter dan wat zij werkelijk nodig heeft. Dit zijn allemaal situaties waarin een kind leert zichzelf te beheersen. Zo zal de jongere later ook verleidingen, zoals seksueel genot, kunnen weerstaan. (Bron 2, Het wonder van seksualiteit)

Het is belangrijk dat meisjes dit weten. Zij moeten zich niet laten “wakker kussen” door iemand die enkel uit is op seksueel genot. Gebeurt dit toch, dan kan het meisje overweldigd worden door haar ontluikende seksuele gevoelens, waardoor ze de verkeerde motieven van haar partner niet doorziet. Dit kan achteraf leiden tot grote frustratie en soms zelfs tot een ongewenste zwangerschap, waarbij de partner verdwijnt. Onwetendheid is hier een grote valkuil.

Seksuele prikkeling
Kijken: Jongens worden seksueel geprikkeld door wat ze zien, zoals borsten, billen en benen. Daarom is het belangrijk dat meisjes letten op hun kleding. Sexy kleding kan als uitdagend worden ervaren en de verkeerde personen aantrekken.
Voelen: Meisjes worden vaker seksueel geprikkeld door een omhelzing, een kus, complimenten en genegenheid. Aardige, vriendelijke en zorgzame mannen worden door meisjes vaak als aantrekkelijk ervaren. Groomers maken hiervan misbruik. Omdat meisjes vaak toegeeflijk zijn, bestaat het risico dat zij meegaan in de wensen van groomers.

Ontvangen
Respect: Jongens ontvangen graag respect voor wat ze doen.
Liefde: Meisjes ontvangen graag liefde om wie ze zijn.

Focus
Jongens zijn vaker taakgericht of oplossingsgericht.
Meisjes benoemen vaker hun emoties en zijn meer relatiegericht.

Functioneren
Pizza: Jongens denken vaker in “compartimenten”; gebeurtenissen worden los van elkaar gezien. Ze focussen op het moment en leggen minder verbanden.
Spaghetti: Meisjes verbinden hun handelen sneller met emoties. Ze geven meer van zichzelf in contactmomenten zoals een hand geven, lachen of een knipoogje. Ook bij sexting – het sturen van een naaktfoto – geven ze meer van zichzelf prijs. Maar veilig is dat nooit. In deze video zie je hoe het verkeerd kan aflopen: MEAU – Stukje van mij.

Door deze opgesomde eigenschappen zijn meisjes kwetsbaarder dan jongens. Dit inzicht kan bijdragen aan hun weerbaarheid.
(Bron 4, Sterk in je schoenen. Weerbaarheid bij tieners)

Interesse in het andere geslacht
Hun interesse groeit in het andere geslacht. Meisjes zijn in hun lichamelijke ontwikkeling meestal twee tot drie jaar verder dan jongens. De gemiddelde jongen zal, als hij relatief gespaard blijft van seksuele druk uit zijn omgeving, zich meestal niet vóór zijn zestiende of zeventiende echt beginnen te interesseren in meisjes.

Ondanks dat het lichaam van meisjes zich eerder ontwikkelt, zal een meisje doorgaans niet vóór haar vijftiende of zestiende de sterke drang voelen om met een jongen uit te gaan en te dansen. Dit hoort bij de ontwikkeling tot een evenwichtige volwassene.

Probeer zoveel mogelijk seksuele druk van buitenaf te beperken. Laat je dochter of zoon in groep optrekken en gezonde activiteiten ondernemen, zoals fietsen, sporten, tochten maken met de jeugdbeweging of een kunst- of muziekacademie volgen. Stel deelname aan het uitgaansleven zo lang mogelijk uit.(Bron 2, Het wonder van seksualiteit)

Weerbaarheid en grenzen aangeven

Ook het bewaken van grenzen kan al van jongs af aan worden aangeleerd, in contacten met vriendjes en tijdens het spelen. Samen spelen moet worden geleerd, maar kinderen mogen ook leren hun grenzen aan te geven. Een ‘neen’ of ‘stop’ mag duidelijk overkomen bij de ander.

Wat maakt het stellen van een grens zo lastig als het om seksualiteit gaat?
Seksualiteit triggert: het voelt prettig en daardoor wil men meer, vaker en verder gaan.

Door deze prikkel wordt soms onbewust een grens verlegd die eerder was gesteld. Het is belangrijk dat jongeren zich hiervan bewust zijn en zich hiertegen wapenen. Zelfbeheersing is daarbij belangrijk.

Het tienerbrein remt onvoldoende, omdat de voorste hersenkwab (het denkcentrum), waar de remming zit, nog niet volledig ontwikkeld is. Pas rond het 25ste levensjaar is die volledig ontwikkeld. Het emotionele systeem ontwikkelt zich sneller dan het denk- en remsysteem. Daarom reageren tieners soms intenser en impulsiever en denken ze minder vooruit.

Help je tiener met impulscontrole. Leer hen om op lange termijn goede keuzes te maken. Wijs hen op risico’s. Soms overzien ze de langetermijngevolgen niet.

Zelfvertrouwen
Door onzekerheid worden jongeren sneller meegesleurd door slechte vrienden. Iemand met zelfvertrouwen is weerbaar.

Ouders kunnen het zelfbeeld van hun tiener versterken door hen het gevoel te geven: “Je mag er zijn.” Steun je tiener thuis. Wees aanwezig en zorg dat je huis een veilige haven is. Spreek de liefdestaal van je kind, bijvoorbeeld door iets te eten brengen tijdens het studeren, een briefje te schrijven of samen dingen te doen.

Vaders moeten ook aanwezig zijn en hun tiener bevestigen: “Je bent mooi, je wordt sterk, je kan het …” Anders zoeken jongeren elders bevestiging.

Moeders moeten niet alles oplossen; jouw tiener kan dingen ook zelf oplossen. Dit geeft hen een boost in zelfvertrouwen.

Kies de aandachtspunten waarop je wilt focussen en houd de rest positief.

Psychologische basisbehoeften
Jouw kind heeft drie universele psychologische behoeften:
Verbondenheid: hoor ik erbij?, Competentie: welke waarde heb ik?, Autonomie: mag ik mezelf zijn?

Zorg dat deze behoeften thuis of elders worden vervuld. Breng de competenties en talenten van je tiener naar boven. (Bron 4, Sterk in je schoenen. Weerbaarheid bij tieners)

Lichamelijke en emotionele binding

Leg uit dat het brein chemische stoffen aanmaakt bij seksuele activiteit, ook wanneer er enkel huidcontact is. De neurotransmitters oxytocine bij vrouwen en vasopressine bij mannen die hierbij vrijkomen, zorgen voor een emotionele binding tussen partners.

Het verbreken van deze binding kan gevoelens van verdriet, somberheid of depressie veroorzaken en maakt het moeilijker om zich in de toekomst met iemand anders te verbinden.

Door de invloed van deze neurotransmitters kan het zelfs gebeuren dat men niet ziet dat men in een ongezonde relatie zit; ze kunnen als het ware verblinden.

Begin dus niet te snel met intiem lichamelijk contact en kijk eerst of jullie bij elkaar passen wat betreft visie, interesses en doelen. (Bron 5, Verstrikt, de gevolgen van vrije seks)

Seksuele informatie komt niet alleen van thuis, maar ook van school, internet, film, televisie en de mainstream media, die vaak een positief beeld schetsen van ‘avontuurlijke’ seksualiteit. Bespreek deze informatie en let op tegenstrijdige of activistische inhoud. Scherp het kritisch denken aan.

Waarschuw voor risico’s zoals groepsdruk, ongezonde relaties, gebroken harten, ongewenste zwangerschap, soa’s, seksueel misbruik en ongewenste aanrakingen. Corrigeer misvattingen, zoals dat vrijblijvende seks ‘cool’ zou zijn of iets dat men zo snel mogelijk moet uitproberen.
Gelijkgestemde vrienden kunnen veel betekenen in het weerbaar zijn tegen groepsdruk.

Ontraad porno en sexting. Porno kan een vertekend beeld van seksualiteit geven. Verstoorde beelden van seksualiteit kunnen de emotionele en seksuele ontwikkeling schaden en het ethisch denken belemmeren. Hierdoor worden de kansen opeengezonde en duurzame relatie ernstig beperkt.

Sexting is volgens Sensoa een normaal deel van de seksuele ontwikkeling. Daarin schuilt echter een gevaar: hoe normaler we iets maken, hoe normaler het wordt, met alle gevolgen van dien. Verstuurde naaktfoto’s kunnen misbruikt worden en dat is geen uitzondering. Grensoverschrijdende sexting is de afgelopen vijf jaar met bijna 80 procent toegenomen. Daarom, speel op veilig.

Je kunt met je tiener in gesprek gaan over de vraag: waarom zou je überhaupt een naaktfoto van jezelf maken? Dat is de belangrijkste vraag. Immers, géén naaktfoto’s van jezelf op je mobieltje en géén naaktfoto’s van jezelf op de telefoon van je partner (die ooit je ex kan worden) bieden de beste bescherming. (Bron 7, Is sexting zo normaal en bron 8, Bescherm kinderen tegen porno)

Anticonceptie - Cyclus
Het is belangrijk dat jouw tiener weet dat geen enkel anticonceptiemiddel 100% veilig is, noch tegen ongewenste zwangerschappen, noch tegen soa’s. Het condoom heeft bij beginners een faalkans van 13% voor het voorkomen van ongewenste zwangerschappen; voor de pil is dat 7%. De bescherming van het condoom tegen soa’s is afhankelijk van het type soa. Die bescherming is het grootst tegen soa’s die via lichaamsvloeistoffen worden overgedragen (zoals sperma, vaginaal vocht of bloed), maar kleiner tegen soa’s die via huid-op-huidcontact worden overgedragen (zoals wratten of zweren buiten het bedekte gebied) (Bron 9, De veiligheid van condooms).

Ouders
Luister aandachtig naar je tiener en ga in op hun interesses. Gebruik actuele thema’s of gebeurtenissen in je omgeving om een gesprek aan te knopen. Geef aan dat je altijd openstaat voor vragen en mogelijke problemen rond seksualiteit.
Als je als ouder ideeën hebt die verder reiken dan de huidige tijdsgeest, word je uitgedaagd. Je kinderen zullen immers elk van je overtuigingen oppikken en in vraag stellen. Dat kan spannend zijn. Daarom is het belangrijk om een duidelijke overtuiging te hebben en die ook te kunnen onderbouwen. Je hebt ethische kennis nodig om goed te kunnen argumenteren. Via de zoekmachine van onze website (onderaan) kan je de nodige informatie vinden.

Slot
Ik kan natuurlijk niet alle informatie weergeven in dit artikel. Ik heb de items uitgelicht die ik als ouder het belangrijkst vind. Ik raad de boeken en artikelen uit de literatuurlijst ten zeerste aan. Ze geven je nog meer informatie en handvatten om je kind een goede seksuele vorming te geven in elke fase van zijn leven.

Bronnen

1. Büchsenmeister, M., & Büchsenmeister, R. (2017). Sterk zelfbewust voorgelicht: Seksuele opvoeding van kindertijd tot de prepuberteit. Bethsaïda.
   
   
2. Wilke, J., & Wilke, B. (2001). Hoe leer je kinderen het wonder van de seksualiteit: Een gids voor ouders en opvoeders (herziene uitgave).
   
   
3. Borger, A. (2023). Veiligwijs: Informatieboekje voor ouders over de lesmethode Veiligwijs. Zorg voor seksualiteit.
   
   
4. Stichting Chris en Voorkom!. (2026, februari). Sterk in je schoenen: Weerbaarheid bij tieners in relaties en seksualiteit [Webinar]. https://bescherm-onze-kinderen.be/media/video/weerbaarheid-bij-tieners
   
   
5. Dr. Joe S. Mcilhaney en dr. Freda Mckissic Bush. (2008). Verstrikt, Nieuw wetenschappelijk onderzoek over de gevolgen van vrije seks voor onze kinderen.
   
   
6. Comité Bescherm onze kinderen. (2025, maart). ‘Week van de Lentekriebels’
   'Homoseksualiteit is onnatuurlijk', een feit of een overtuiging?
   
   
7. Comité Bescherm onze kinderen. (2024, september). Is sexting zo normaal en veilig? https://bescherm-onze-kinderen.be/algemeen/seksuele_vorming/is-sexting-normaal
   
   
8. Comité Bescherm onze kinderen. (2025, juli). Bescherm onze kinderen tegen porno! https://bescherm-onze-kinderen.be/algemeen/seksuele_vorming/bescherm-kinderen-voor-porno
   
   
9. Comité Bescherm onze kinderen. (2026, januari). De veiligheid van condooms en het aanbevelen van het condoom in de klas: voor- en tegens. https://bescherm-onze-kinderen.be/algemeen/seksuele_vorming/veiligheid-condooms-in-vraag