Kritische bespreking van het nieuwe lesmateriaal van Rosa.vzw voor het middelbaar onderwijs:
Spreken met jongeren over de ‘manosfeer’ en de ‘femosfeer’.

23 december 2025, Comité Bescherm onze kinderen.

Rosa.vzw stelt dat in de complementaire visie – waarbij man en vrouw elkaar wederzijds aanvullen – de vrouw maatschappelijk ondergewaardeerd wordt, wat zou leiden tot het normaliseren van genderongelijkheid. Dat is echter helemaal niet de bedoeling. Man en vrouw zijn gelijkwaardig, maar vervullen verschillende rollen. Geen enkele rol is minderwaardig. Vrouwen baren en voeden hun kinderen, vaders beschermen en geven richting.

Deze complementariteit is ook in de natuur verankerd: vrouwen neigen vaker naar verzorgende taken, mannen naar besturende, al zijn er altijd uitzonderingen. Veel moeders zouden graag thuisblijven om voor hun kleine kinderen te zorgen als ze daarvoor een redelijke vergoeding kregen. Dit in plaats van hun kinderen naar de crèche te moeten brengen. Het is de overheid die vrouwen naar de werkvloer pusht, puur voor economisch gewin.

Binnen deze complementariteit moet er ruimte zijn voor individuele vrijheid, zonder ons vast te pinnen op stereotypen. Belangrijk is dat zowel mannen als vrouwen hun talenten kunnen ontwikkelen. Een vrouw kan ook een baan uitoefenen als ze dat wil – zeker als de kinderen schoolgaand zijn – of andere ambities nastreven.

Als de gelijkwaardigheid van man en vrouw in het gedrang komt, kan een dosis feminisme nuttig zijn. Maar het feminisme moet niet proberen vrouwen tot mannen te maken onder het mom van gelijkheid. Beiden zijn uniek en even waardevol. De schijnbare genderongelijkheid ontstaat vaak doordat de samenleving de rol van de vrouw onderwaardeert. Inmiddels weten we hoe cruciaal nabijheid van de moeder is  gedurende het eerste levensjaar en dat het belangrijk is dat ze voldoende vrijgezet wordt voor haar gezin. 

De manosfeer en femosfeer gaan inderdaad uit van twee biologische geslachten en zien heteronormativiteit als natuurlijk en 'normaal' (2). Afwijkingen hiervan komen voor, net als vele andere variaties in de natuur.
Mensen met een andere seksuele gerichtheid verdienen zeker onze ondersteuning – hier is helemaal geen sprake van homofobie maar van acceptatie. Maar moeten we daarom anale penetratie normaliseren in het onderwijs en het holebi-ouderschap of het 'maakbare gezin' in de maatschappij? Niet alle homo's wensen dat, en het is de vraag of dit het welzijn van de samenleving ten goede komt.

Ook mensen die niet perfect in de stereotypen van man of vrouw passen, verdienen respect en ondersteuning. In plaats van hen richting transitie te sturen of alternatieve gendervormen aan te bieden, kunnen we de vele variaties binnen 'man-zijn' en 'vrouw-zijn' aanbieden. Zo komen we los van stereotypen en voelen deze mensen zich ook geaccepteerd binnen hun eigen sekse.

Dat jongens op seksueel vlak worden aangemoedigd om seksuele ervaringen op te doen en op elke seksuele opportuniteit in te gaan, kan men zeker niet veralgemenen in deze middens, integendeel (2). Zeker in de femosfeer wordt dit niet gewenst. In deze kringen is het juist gebruikelijker dat vanuit wederzijds respect zowel de jongen als het meisje wachten met seks tot men een vaste relatie heeft, op de uitzonderingen na.

Dus, complementariteit is een zegen en mag niet leiden tot genderongelijkheid, maar juist tot wederzijdse versterking en groei. We willen te allen tijde homofobie en transfobie voorkomen door los te komen van stereotypen en het ruime spectrum van man- en vrouw-zijn te omhelzen.

Bronnen uit de Toolkit van Rosa.vzw voor het middelbaar onderwijs:

1. In de manosfeer zou succes worden afgemeten naar de mate van rijkdom en bezit. Antifeminisme, zelfs vrouwenhaat, verheerlijking van geweld zou soms aanwezig zijn. Mannen zouden zich afzetten tegen vrouwelijkheid, en dit als ondergeschikt voorstellen. Er zou gebrek zijn aan oprechte gemeenschap binnen de manosfeer.
   Feomosfeer: ‘Veel content gaat over schoonheid, zelfzorg, mode en dating ... De vrouw moet gereserveerd zijn en huiselijk.’ 
   (Bron p6>>)
   
   
2. Op seksueel vlak luidt het: ‘Jongens worden aangemoedigd om seksuele ervaringen op te doen, op elke seksuele opportuniteit in te gaan en altijd paraat te staan.’ ‘Toestemming wordt bijvoorbeeld maar al te vaak gereduceerd tot iets dat meisjes moeten geven en jongens van hen moeten vragen.’ Men spreekt van een onterechte dubbele seksuele moraal: meiden die 'te makkelijk' overgaan tot seks kunnen op afkeuring rekenen, voor jongens is het juist statusverhogend om veel seksuele ervaring te hebben (Bron p10>>).
   
   
3. ‘Die ideeën versterken niet alleen heteronormativiteit (het idee dat heteroseksualiteit ‘normaal’ is), maar wakkeren ook afkeer en zelfs vijandigheid aan tegenover wie niet in die hokjes past. Daarmee draagt het gedachtegoed van de mano/femosfeer bij aan holebifobie en transfobie’ (Bron p11>>)